Một kỳ vệ sinh điều hoà phòng server kết thúc bằng câu “đã vệ sinh xong” thì khách doanh nghiệp không có gì để đối chiếu. Thứ họ thật sự trả tiền là phòng mát hơn và thiết bị an toàn hơn — và chỉ có hai bộ số đo, trước và sau, mới chứng minh được điều đó.
Vì sao phòng server khác phòng làm việc
Điều hoà ở phòng làm việc chạy vài giờ mỗi ngày, làm mát cho người. Điều hoà phòng server chạy 24/7, làm mát cho thiết bị liên tục toả nhiệt. Chỉ cần dàn lạnh bẩn làm giảm lưu lượng gió, nhiệt độ khí vào máy chủ có thể tăng vài độ mà không ai để ý — cho đến khi thiết bị tự tắt để bảo vệ, hoặc tuổi thọ ổ cứng, nguồn giảm dần.
Mốc tham chiếu: khuyến nghị phổ biến của ASHRAE cho thiết bị công nghệ thông tin là nhiệt độ khí đi vào thiết bị nằm trong khoảng 18–27°C. Con số quan trọng là nhiệt độ ở mặt trước tủ rack, nơi máy hút khí vào — không phải nhiệt độ hiển thị trên remote điều hoà.
Năm số đo cần lấy, trước và sau
- Nhiệt độ khí vào tủ rack — đo ở mặt trước tủ, ba độ cao: dưới, giữa, trên. Vùng trên thường nóng nhất.
- Nhiệt độ gió cấp và gió hồi của dàn lạnh — hiệu số giữa hai đầu cho biết dàn đang trao đổi nhiệt tốt đến đâu.
- Dòng điện máy nén — đo bằng ampe kìm, so với dòng định mức trên tem máy. Dòng bất thường báo hiệu dàn nóng bẩn, thiếu hoặc thừa môi chất lạnh.
- Áp suất môi chất lạnh — chỉ đo khi có dấu hiệu bất thường, bằng đồng hồ chuyên dụng, do kỹ thuật viên điện lạnh thực hiện.
- Độ ẩm phòng — quá khô dễ phát sinh tĩnh điện, quá ẩm dễ đọng sương.
Nguyên tắc để hai bộ số so sánh được: đo trong cùng điều kiện — cùng khung giờ, thiết bị trong phòng chạy tải tương đương, cửa phòng đóng, và chờ điều hoà chạy ổn định ít nhất 15–20 phút sau khi vệ sinh.

Mẫu bảng ghi trong biên bản
| Hạng mục | Trước | Sau | Ngưỡng tham chiếu |
|---|---|---|---|
| Khí vào rack — vị trí trên | …°C | …°C | 18–27°C |
| Khí vào rack — vị trí giữa | …°C | …°C | 18–27°C |
| Gió cấp / gió hồi dàn lạnh | … / …°C | … / …°C | Theo máy |
| Dòng máy nén | … A | … A | ≤ định mức trên tem |
| Độ ẩm phòng | …% | …% | Tránh quá khô, quá ẩm |
Kèm theo là ảnh dàn lạnh, lưới lọc và dàn nóng trước và sau khi vệ sinh. Biên bản như vậy là thứ phòng kế toán cần để duyệt chi, và là căn cứ cho kỳ bảo trì tiếp theo.
Những lỗi bố trí hay gặp
- Chỉ có một máy điều hoà, không dự phòng. Máy hỏng lúc đêm là phòng nóng lên rất nhanh. Nên có hai máy chạy luân phiên theo bộ hẹn giờ, một máy nghỉ thì máy kia gánh.
- Gió thổi vào mặt sau tủ rack — tức là thổi vào luồng khí nóng thải ra. Gió lạnh phải hướng về mặt trước, nơi thiết bị hút vào.
- Khe trống trong tủ rack không có tấm che, khí nóng phía sau quẩn ngược ra phía trước.
- Không có cảnh báo nhiệt độ. Một cảm biến nhiệt độ nhỏ, gửi cảnh báo qua Zalo hoặc email khi vượt ngưỡng, rẻ hơn rất nhiều so với một đêm sập máy chủ.
- Cửa phòng hay để mở, hoặc phòng server kiêm kho giấy tờ.
Bao lâu vệ sinh một lần
Điều hoà phòng server chạy liên tục nên bẩn nhanh hơn điều hoà phòng làm việc. Lịch thường dùng là 3–6 tháng một lần tuỳ độ bụi của khu vực; lưới lọc có thể cần làm sạch thường xuyên hơn. Cách tốt nhất để chốt lịch cho đúng phòng của mình: so số đo giữa các kỳ — khi chênh lệch trước và sau bắt đầu lớn, là lúc nên rút ngắn chu kỳ.




